Obecne przepisy ustawy o kredycie konsumenckim (zwanej ustawą antylichwiarską) znacząco wpłynęły na polaryzację rynku pożyczek. Z jednej strony funkcjonują na nim duże, stabilne, profesjonalne instytucje pożyczkowe, które działają transparentnie i zgodnie z literą prawa. Mają długoterminową perspektywę działania, a relacje z swoimi klientami budują na zasadzie obustronnej korzyści. Z drugiej strony, na rynku działa znaczna liczba podmiotów udzielających pożyczek, które działają na granicy obowiązującego prawa, lub nawet poza nim. Takimi przykładami są firmy oferujące swoje produkty np. na OLX lub Facebooku. Aby uzyskać finansowanie w takich miejscach, wystarczy wpisać: „pożyczka na dowód” lub „pożyczka bez BIK”. Głównym celem działalności takich podmiotów jest krwiożerczy zysk – tutaj konsument nie podlega żadnej ochronie. To w szpony tych firm wpada konsument, który – przez wyśrubowane, obecnie obowiązujące, przepisy prawa – zostaje odrzucony przez profesjonalnie działające instytucje pożyczkowe. Obecnie problem ten dotyczy ponad ¾ osób ubiegających się o pożyczkę.
O ile walka z szarą strefą jest zadaniem trudnym, o tyle ograniczenie groźnej dla konsumenta praktyki działania przez nieprofesjonalne podmioty na granicy prawa, jest możliwa. Bezpośredni wpływ na rozrost drugiego obiegu pożyczek ma drastycznie niski limit na koszty pozaodsetkowe obowiązujący od 2022 r.(wpłynął on na ograniczenie ekonomiczne oferowania produktów wykluczając dostęp do nich dla części klientów), jak również brak procesu licencyjnego dla instytucji pożyczkowych. Obecnie obowiązujący prosty rejestr, nie stawia przed firmami wystarczających wymagań, by można było ograniczyć patologiczne działania niektórych z nich. Cierpią nie tylko konsumenci, ale również profesjonalne podmioty dbające o dobro klientów. Komisja Nadzoru Finansowego dostrzega ten problem i postuluje zmiany w prawie wprowadzające licencjonowanie, które będzie wymagało od instytucji pożyczkowych przejścia szczegółowej weryfikacji finansowej i biznesowej.
