Najważniejsze informacje, w jaki sposób i na jakich zasadach pracownicy mogą skorzystać z zasiłku na opiekę

Szanowni Państwo, Na podstawie tzw. specustawy Minister Edukacji Narodowej przygotował rozporządzenie, które czasowo ogranicza funkcjonowanie jednostek systemu oświaty na obszarze całej Polski. W związku z tą decyzją przesyłamy poniżej najważniejsze informacje, w jaki sposób i na jakich zasadach pracownicy mogą skorzystać z zasiłku na opiekę. Znajdą tu Państwo również przydatne informacje na temat świadczeń przysługujących w czasie kwarantanny.

 
1. Komu przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy?

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje rodzicom lub opiekunom prawnym dzieci, którzy:

  • opiekują się dzieckiem poniżej 8. roku życia,

  • są objęci ubezpieczeniem chorobowym (np. są pracownikami, zleceniobiorcami, osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą).

2. Czy okres dodatkowego zasiłku opiekuńczego wlicza się do limitu 60 dni?

Nie. Okresu wypłaty dodatkowego zasiłku opiekuńczego (14 dni) nie wlicza się do ogólnego limitu 60 dni, które przysługują na opiekę nad dzieckiem do lat 14. 3. Ile lat mają dzieci objęte dodatkowym zasiłkiem opiekuńczym dla rodziców? Dzieci poniżej 8. roku życia. Z zasiłku można korzystać nie dłużej niż do dnia poprzedzającego ósme urodziny dziecka.

Przykład Mama wystąpiła o zasiłek opiekuńczy od 16 marca 2020 r. w związku z zamknięciem szkoły. Jej córka urodziła się 22 marca 2012 r. Zasiłek opiekuńczy przysługuje jej od 16 do 21 marca 2020 r.

4. Jak uzyskać dodatkowy zasiłek opiekuńczy?

Wystarczy złożyć oświadczenie do swojego płatnika składek, np. pracodawcy, zleceniodawcy. Wzór oświadczenia, pobrany ze strony ZUS. Osoby prowadzące działalność pozarolniczą składają oświadczenie w ZUS. Nie jest potrzebny wniosek Z-15A.

5. Jak wypełnić w oświadczeniu okres sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem ?

Możesz podać łączny okres opieki nad dzieckiem albo wyłączyć z tego okresu dni, w których nie byłeś zobowiązany pracować, np. sobotę i niedzielę lub dziecko miało zapewnioną opiekę.

6. Kogo powinienem poinformować o korzystaniu z zasiłku?

Pracownik powinien poinformować swojego pracodawcę, zleceniobiorca – swojego zleceniodawcę, a osoba prowadząca działalność pozarolniczą – bezpośrednio ZUS.


7. Kiedy powinienem poinformować o korzystaniu z zasiłku?

W dowolnym momencie, ale od tego uzależniona jest wypłata zasiłku. Bez oświadczenia nie jest możliwa wypłata.

8. Jak liczyć 14 dni dodatkowego zasiłku opiekuńczego?

Zasiłek opiekuńczy jest wypłacany za każdy dzień sprawowania opieki. Jeśli oboje rodzice dziecka pracują, to o dodatkowy zasiłek opiekuńczy może wystąpić jedno z rodziców. Mogą też podzielić się opieką nad dzieckiem w ramach limitu 14 dni. Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje rodzicom łącznie przez 14 dni, niezależnie od liczby dzieci wymagających opieki.

9. Kto finansuje zasiłek?

Zasiłek opiekuńczy oraz dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługują z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że zasiłki nie obciążają funduszu pracodawców. Nawet jeżeli pracodawca wypłaca zasiłek (w przypadku gdy jest do tego zobowiązany), wypłacone kwoty rozlicza z ZUS.

(źródło://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorekmerytorycznych/swiadczenia/-/publisher/details/1/komu-przysluguje-dodatkowy-zasilekopiekunczy-na-czas-opieki-nad-dzieckiem-w-zwiazku-z-zamknieciem-z-powodu-covid-19-zlobkaklubu-dzieciecego-przedszkola-szkoly-/2537033)

10. Jakie świadczenia przysługują w czasie trwania kwarantanny?

Zgodnie z przepisami państwowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może wydać decyzję o poddaniu kwarantannie lub izolacji osoby przebywającej na terytorium RP, jeśli jest ona zakażona, chora na chorobę zakaźną albo podejrzana o zakażenie lub chorobę zakaźną lub miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego.

Decyzja inspektora sanitarnego stanowi podstawę do wypłaty świadczeń z tytułu choroby na ogólnych zasadach. Zatem za czas nieobecności w pracy z powodu kwarantanny lub izolacji przysługuje wynagrodzenie za czas choroby lub zasiłek chorobowy, wypłacane przez płatnika składek lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Decyzja może być dostarczona do pracodawcy bądź do placówki ZUS po okresie kwarantanny lub izolacji.

Jeżeli lekarz leczący uzna, że w trakcie hospitalizacji, izolacji lub kwarantanny ze względu na stan zdrowia osoby poddanej tym obowiązkom uzasadnione jest orzeczenie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby i potwierdzi to wystawiając zaświadczenie lekarskie, jest ono dokumentem do ustalenia prawa i wypłaty świadczeń z tytułu choroby. Ocena, czy stan zdrowia uzasadnia wystawienie zaświadczenia lekarskiego, pozostaje w kompetencji lekarza. Jeżeli będzie miała miejsce sytuacja, o której mowa w art. 35 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, czyli gdy lekarz przyjmujący do szpitala, miejsca izolacji lub odbywania kwarantanny, kierując się własną oceną stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego, podda osobę podejrzaną o zachorowanie, chorą na chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną lub osobę narażoną na zakażenie hospitalizacji lub kwarantannie oraz badaniom, również w przypadku, gdy brak jest decyzji inspektora sanitarnego, a następnie ubezpieczony otrzyma decyzję inspektora sanitarnego, to ubezpieczonemu będą przysługiwały świadczenia z tytułu choroby. Jeżeli lekarz leczący uzna, że w trakcie hospitalizacji, izolacji lub kwarantanny ze względu na stan zdrowia uzasadnione jest orzeczenie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby i potwierdzi to wystawiając zaświadczenie lekarskie, ubezpieczony może ubiegać się o świadczenia z tytułu choroby na ogólnych zasadach. Ocena, czy stan zdrowia uzasadnia wystawienie zaświadczenia lekarskiego, pozostaje w kompetencji lekarza.
 
W przypadku gdy ubezpieczony dobrowolnie powstrzyma się od pracy i nie otrzyma zaświadczenia lekarskiego ani decyzji inspektora sanitarnego, nie przysługuje mu prawo do świadczeń pieniężnych w razie choroby. (źródło: //www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorekmerytorycznych/swiadczenia/-/publisher/details/1/informacja-o-uprawnieniach-do-swiadczen-z-powodupoddania-sie-kwarantannie-lub-izolacji/2534621 )  
 
Zasiłek chorobowy w czasie kwarantanny powinien być wypłacany w wysokości 80% podstawy wymiaru.
 
11. Jak postąpić w przypadku rodziców dzieci starszych (powyżej 8 roku życia)?

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych przysługuje jedynie rodzicom dzieci do lat 8. Rodzice starszych dzieci mogą skorzystać z zasiłku opiekuńczego jedynie na zasadach ogólnych, przewidzianych w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tzn. zgodnie z art. 32 ust.1 pkt 2 w/w ustawy, zasiłek opiekuńczy przysługuje pracownikowi zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat. Zgodnie z art. 33 w/w ustawy przysługuje on przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres 60 dni w roku kalendarzowym.  Dodatkowo, na podstawie art. 188 kp, pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. W tej sytuacji pracownik również może skorzystać z tego uprawnienia.
 
12. Czy pracodawca może zastosować inne rozwiązania w celu umożliwienia pracownikowi sprawowania opieki nad starszym dzieckiem?

Pracodawca może podjąć decyzję o udzieleniu pracownikowi dziecka powyżej 8 roku życia z powodu zamknięcia szkoły nieobecności usprawiedliwionej niepłatnej lub płatnej. Należy jednak pamiętać, że jeżeli pracodawca zdecyduje się na takie rozwiązanie, to jednakowe zasady powinny być stosowane w stosunku do wszystkich pracowników – rodziców dzieci powyżej 8 roku życia.  Pracownik, jeżeli oczywiście złoży taki wniosek, może też skorzystać w tym czasie z urlopu wypoczynkowego, a także bezpłatnego. Możliwy jest także odbiór nadgodzin na zasadach określonych w kodeksie pracy.  


13. Czy w czasie opieki nad dzieckiem pracownik może świadczyć pracę w trybie home office?

Pracownik, którego charakter pracy pozwala na świadczenie pracy w trybie zdalnym, może ją świadczyć w takim trybie. Należy jednak pamiętać, że pracownik musi być zdolny do świadczenia pracy. Pracownik, który z powodu zamknięcia żłobka, przedszkola czy szkoły musi pozostać w domu z dzieckiem, może zatem wybrać czy woli korzystać ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, czy też świadczyć pracę zdalnie. W tym drugim wypadku pracownicy muszą mieć jednak świadomość, że praca w home office to dalej praca i z wykonania tej pracy będą rozliczani.  
 
Mamy nadzieję że powyższe informacje okażą się przydatne. Jeśli jakieś kwestie będą wymagały komentarza prosimy o kontakt!
 

Keywords koronawirus