Artykuł

Nowe Prawo pocztowe

Streszczenie:Wraz z wejściem w życie nowego Prawa pocztowego część rynku objęta dotąd monopolem Poczty Polskiej S.A. została otwarta, a uzyskanie uprawnień do prowadzenia działalności pocztowej stało się łatwiejsze.

1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, która uchyliła wcześniejszą ustawę Prawo pocztowe z dnia 12 czerwca 2003 r. Nowe Prawo pocztowe stanowi implementację dyrektywy unijnej 97/67/WE z uwzględnieniem zmian wprowadzonych dyrektywą 2008/6/WE.

Najważniejsze zmiany to:

Zniesienie monopolu Poczty Polskiej S.A. na przesyłki o wadze do 50 gramów

Do 31 grudnia 2012 r. Poczta Polska S.A. miała ustawowy monopol na przesyłki o wadze do 50 gramów. Przedsiębiorca chcący konkurować z Pocztą Polską S.A. w tym obszarze był obowiązany stosować opłatę nie niższą niż dwuipółkrotność opłaty za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki z tego przedziału wagowego, najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego, czyli Poczty Polskiej. W praktyce, w celu uniknięcia tego wymogu nadawcy dokładali do przesyłek metalowe blaszki, notatniki lub inne przedmioty, co powodowało, że waga przesyłki przekraczała 50 gramów.

Po wejściu nowych przepisów operator wyznaczony (w praktyce Poczta Polska S.A.) będzie miał nadal wyłączność na:

  • przyjmowanie przekazów pocztowych ze świadczeniami z ubezpieczeń społecznych, w tym emeryturami i rentami, świadczeniami z pomocy społecznej oraz przekazów pocztowych na tereny wiejskie
  • dokonywanie potwierdzenia nadania przekazu pocztowego i przesyłki rejestrowanej mającego moc dokumentu urzędowego.

Modyfikacje zasad uzyskania uprawnień do prowadzenia działalności pocztowej

W zależności od rodzaju działalności, przepisy starego Prawa pocztowego wymagały uzyskania zezwolenia w formie decyzji administracyjnej lub wpisu do rejestru operatorów pocztowych. Obecnie, istnieje wyłącznie wymóg uzyskania wpisu w rejestrze operatorów pocztowych. Sama procedura uzyskania wpisu jest analogiczna jak w przypadku innych rejestrów działalności regulowanej. Uzyskanie uprawnienia do prowadzenie działalności pocztowej jest relatywnie proste i szybkie.

Szczegółowe zasady wyznaczania operatora do świadczenia usług powszechnych

Ustawa przewiduje szczegółowe zasady wyznaczania operatora do świadczenia usług powszechnych (zdefiniowany zakres usług, które powinny być dostępne na terytorium całego kraju). Podstawowym trybem będzie konkurs rozstrzygany przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Inne tryby będą miały zastosowanie na wypadek nierozstrzygnięcia konkursu lub wygaśnięcia decyzji o wyborze operatora wyznaczonego.

W praktyce nowe przepisy będą miały jednak znaczenie dopiero po upływie 3 lat, gdyż na taki okres ustawa nałożyła obowiązek świadczenia usług powszechnych na Pocztę Polską S.A.

Finansowanie usług powszechnych

Dla innych przedsiębiorców świadczących usługi wchodzące w zakres usług powszechnych istotne znaczenie mają przepisy określające zasady finansowania usług powszechnych świadczonych przez operatora wyznaczonego. W przypadku wystąpienia kosztu netto (różnica między uzasadnionym kosztem netto działalności operatora wyznaczonego a kosztem netto działalności tego samego operatora - świadczącego usługi pocztowe, lecz nieobjętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych - pomniejszona o korzyści pośrednie związane ze świadczeniem usług powszechnych oraz korzyści wynikające z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu) i poniesienia przez operatora wyznaczonego straty na usługach powszechnych, operatorzy pocztowi świadczący usługi wchodzące w zakres usług powszechnych są obowiązani wnieść swój udział w dopłacie do usługi powszechnej do 2% swoich przychodów z takich usług. Jeżeli suma udziałów w dopłacie jest niewystarczająca do sfinansowania straty na usługach powszechnych, operator wyznaczony powinien uzyskać brakującą część ze środków z budżetu państwa.

Obowiązek operatora wyznaczonego do udostępnienia elementów swojej infrastruktury pocztowej na rzecz innych operatorów pocztowych

Chodzi tutaj o udostępnienie innym przedsiębiorcom pocztowym takich elementów infrastruktury jak:

  • skrytki pocztowe
  • oddawcze skrzynki pocztowe
  • system kodów pocztowych
  • baza informacji o zmianie adresu, w celu przekierowania przesyłek pocztowych.

Ewentualne spory między operatorami w tym zakresie rozstrzygać będzie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej w drodze decyzji administracyjnej.

Ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie dalej idącego obowiązku udostępnienia sieci pocztowej, do czego nie był jednak zobowiązany przez aktualne przepisy unijne.

Artur Salbert
+48 22 50 50 764
artur.salbert@eversheds.pl

Autor: Wierzbowski Eversheds Data publikacji: 2013-03-01 Cena: 0