|
Poniżej przedstawiamy przegląd orzeczeń zapadłych w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego oraz w Trybunale Konstytucyjnym.
Wybrane przez nas orzeczenia dotyczą pojawiających się coraz częściej zagadnień dotyczących m. in. odszkodowania za niezgodne z przepisami rozwiąznie umowy o pracę, wysokości wynagrodzenia należnego pracownikowi podejmujacemu pracę po urlopie wychowawczym, przyczyn rozwiązania umów o pracę pracowników w wieku emerytalnym i pracownic w ciąży oraz zasad naliczania zasiłku chorobowego.
Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt II PZP 2/08
Sąd Najwyżsszy orzekł, iż w sytuacji, gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa bądź taka organizacja funkcjonuje, ale nie reprezentuje interesów pracownicy, dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę z pracownicą w ciąży bez wypowiedzenia.
Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt II PK 143/07
Pracownik, który wraca z urlopu wychowawczego, powinien otrzymać wynagrodzenie w wysokości nie niższej od wynagrodzenia przysługujacego - w chwili powrotu z urlopu wychowawczego do pracy – osobie zatrudnionej na stanowisku, które pracownik zajmował przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego.
Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt II PK 16/07
Sąd Najwyższy stwierdził, iż nie wolno dopuścić do pracy bez ważnych badań lekarskich osoby poszkodowanej wcześniej w wypadku. Jeżeli jednak pracodawca dopuści do pracy pracownika bez ważnych badań lekarskich to poniesie odpowiedzialność za pogorszenie jego stanu zdrowia, nawet gdy przyjęcie takiego pracownika bez ważnych badań lekarskich nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z dolegliwościami zrowotnymi pracownika.
Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt II UZP 3/08
W niniejszym orzeczeniu Sąd Najwyższy przyjął, iż członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzilnością mogą zostać obciążeni odpowiedzialnością nie tylko za niezapłacone w terminie przez spółkę składki na ubezpieczenie społeczne, ale również za nieuiszczone składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne.
Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt II PZP 12/08
Sąd Najwyższy orzekł, iż pracownikowi przywróconemu do pracy po niezgodnym z prawem rozwiązaniu jego umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę, przysługuje odszkodowanie za czas pozostawania bez pracy, na podstawie art. 57 §1 k.p., który nie musi obejmować miesięcy następujących bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy, na przykład gdy pracownik pobierał zasiłek chorobowy zaraz po rozwiazaniu umowy o pracę.
Za niezgodne z przepisami Sąd Najwyższy uznał potrącanie przez pracodawców zasiłków chorobowych z odszkodowania, jakie należy wypłacić pracownikowi przywróconemu do pracy po bezprawnym zwolnieniu dyscyplinarnym.
Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt I PK 194/07
Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego dokument, w którym zapisano zasady obliczania nagród ma niewątpliwie charakter regulaminu. Z artykułu 772 Kodeksu pracy nie wynika zakaz tworzenia regulaminu wynagradzania ujętego w kilku dokumentach.
Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt II PK 102/07
W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy potwierdził, iż osiągnięcie wieku emerytalnego stanowi usprawiedliwione społecznie kryterium doboru pracowników do zwolnienia, a co za tym idzie, nie może jednocześnie być uznane za kryterium dyskryminujące określoną grupę pracowników. Sąd stwierdził ponadto, iż to nie tyle osiagnięcie wieku emerytalnego jest przyczyną rozwiązania stosunku pracy, ale fakt, że po osiągnięciu tego wieku pracownik pozyskuje inne, poza zatrudnieniem, źródło stałego dochodu.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 16/06
Trybunał Konsytucyjny zakwestionował dotychczasową interpretację przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pienieżnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, według której do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika nie podlegają wliczeniu składniki wynagrodzenia, od których wcześniej pobierali składki na ubezpieczenie chorobowe.
Trybunał uznał, iż praktyka, zgodnie z którą pracodawcy i ZUS pobierali składki na ubezpieczenie chorobowe od premii wypłacanej pracownikowi, a następnie nie wliczali jej do podstawy zasiłku chorobowego, jest niezgodna z artykułem 67 ustęp 1 i 31 ustęp 3 konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Takie orzeczenie umożliwi pracownikom występowanie do pracodawców i ZUS o ponowne naliczenie nieprzedawnionych swiadczeń.
|
ROSZCZENIA PRACOWNIKA W PRZYPADKU NIEZGODNEGO Z PRAWEM ROZWIĄZANIA UMOWY O PRACĘ BEZ WYPOWIEDZENIA PRZEZ PRACODAWCĘ
Zasady ogólne
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika stanowi nadzwyczajny sposób rozwiązania stosunku pracy. W związku z tym rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie musi być zawsze uzasadnione szczególnymi okolicznościami, opartymi na winie pracownika.
Katalog przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, czyli ze skutkiem natychmiastowym, określony został w art. 52 K.p. Zgodnie z powołanym przepisem, do przyczyn takich należą:
ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych;
popełnienie przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwi dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
zawiniona przez pracownika utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika nie może nastąpić po upływie jednego miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy i wymaga uprzedniej konsultacji z reprezentującą pracownika organizacją związkową, jeżeli reprezentuje ona pracownika.
Rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 52 Kodeksu pracy powinno być dokonane zgodnie z przepisami Kodeksu pracy i innymi przepisami prawa pracy. W przeciwnym wypadku, pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy z naruszeniem tych przepisów będzie przysługiwało roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie.
O uwzględnieniu żądania pracownika lub jego oddaleniu decyduje Sąd Pracy. Jeżeli pracownik nie żąda przywrócenia do pracy lub gdy Sąd Pracy uzna, że uwzględnienie powyższego roszczenia jest niemożliwe lub niecelowe, zasądzi na rzecz pracownika zwolnionego z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia, odszkodowanie.
Roszczenia pracownika
Odszkodowanie przysługujące pracownikowi w razie bezprawnego rozwiązania umowy o pracę, wskazane w art. 58 Kodeksu pracy, jest równe wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia umowy o pracę pracownika. W przypadku rozwiązania terminowej umowy o pracę, pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za 3 miesiące.
Dotychczas Sąd Najwyższy przyjmował, iż odszkodowanie określone w art. 58 Kodeksu pracy ma charakter odszkodowania ustawowego i przysługuje pracownikowi niezależnie od wysokości rzeczywiście poniesionej przez niego szkody oraz wyczerpuje roszczenia pracownika z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Zgodnie z tym stanowiskiem Sądy Pracy przyjmowały, że maksymalne odszkodowanie przysługujące pracownikowi powinno być ograniczone do wysokości jego trzymiesięcznego wynagrodzenia.
Powyższe stanowisko zmienione zostało na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r. (SK 18/05). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny uznał, iż „art. 58 w zw. z art. 300 k.p. rozumiany w ten sposób, że wyłącza dochodzenie innych niż określone w art. 58 k.p. roszczeń odszkodowawczych, związanych z bezprawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jest niezgodny z Konstytucją”.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że w wyniku dotychczasowej interpretacji art. 58 Kodeksu pracy może dojść do naruszenia zagwarantowanych przez art. 64 Konstytucji praw majątkowych pracownika bezprawnie zwolnionego z pracy, w sposób sprzeczny z zasadami sprawiedliwości społecznej. Naruszenie sprawiedliwości społecznej polega na uniemożliwieniu pracownikowi uzyskania pełnego naprawienia szkody pozostajacej w związku przyczynowym z bezprawnym rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia.
Trybunał Konstytucyjny przyznał tym samym pracownikowi prawo do rekompensaty całości poniesionej przez niego szkody. W praktyce oznacza to możliwość żądania przez pracownika odszkodowania w wysokości obejmującej nie tylko wysokość jego trzymiesięcznego wynagrodzenia, zgodnie z artykułem 58 Kodeksu pracy, ale także - w opraciu o przepisy prawa cywilnego - rekompensaty szkody w szerszym zakresie, np.: szkody powstałej w następstwie niespełnienia przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego czy nagrody jubileuszowej, kosztów poszukiwania przez pracownika nowej pracy, kosztów przejazdów na spotkania z potencjalnymi pracodawcami.
KONTAKT
Wszelkie Państwa sugestie dotyczące zagadnień z zakresu prawa pracy, które mogłyby zostać poruszone na łamach naszego przeglądu prosimy o przesłanie na adres e-mailowy:
Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć
|
